Robert-Janssen
 
NL / EN / DE

Initiatiefwet snellere ontruiming krakers

Het blijft irritatie wekken bij vastgoedeigenaren; de krakers. Al in 2010 is de Wet kraken en leegstand in werking getreden. Tot op heden heeft de wet niet het gewenste effect. Het blijkt namelijk nog steeds lastig om een gekraakt pand te ontruimen. Dat ontruiming niet eenvoudig blijkt, bleef niet onopgemerkt in de politiek. Op 12 juli 2019 is de initiatiefwet ‘Wet handhaving kraakverbod’ ingediend. Deze wet beoogt de strafrechtelijke ontruiming van een gekraakt pand te versnellen. In dit artikel zal worden toegelicht wat de initiatiefwet inhoudt.

Huidige strafrechtelijke praktijk

In Nederland is kraken sinds 2010 verboden, maar het gebeurt nog altijd. Op grond van artikel 551a Wetboek van Strafvordering kan ontruiming plaatsvinden. Echter, voordat ontruiming kan plaatsvinden spannen de krakers meestal een kort geding aan. De Hoge Raad heeft in 2011 geoordeeld dat gedurende deze procedure de krakers in het pand mogen blijven zitten.[1] Een procedure kan gemakkelijk tot acht weken duren. Hoewel het beroep op het huisrecht van krakers in de meeste gevallen niet slaagt, kunnen zij wel langer in het pand verblijvenen moet een eigenaar langer wachten tot hij weer volledig over het pand kan beschikken.

In bepaalde gevallen is overigens wel een spoedontruiming mogelijk: dat kan als krakers worden verdacht van strafbare feiten (huisvredebreuk), er sprake is van instortingsgevaar, gevaarzettend asbest in het pand aanwezig is of sprake is van verstoring van de openbare orde en veiligheid.

Civiel- en bestuursrechtelijk

Tevens bestaat voor eigenaren de mogelijkheid een civielrechtelijke of bestuursrechtelijke route te bewandelen. Voor een civielrechtelijk kort geding dient een spoedeisend belang aanwezig te zijn. Als dat spoedeisend belang er niet is, zal een meer tijdrovende bodemprocedure moeten worden gestart. Indien er sprake is van het in strijd handelen met het geldende bestemmingsplan levert dit een publiekrechtelijke overtreding op en kan een verzoek tot handhaving worden ingediend bij het college van B&W.

In zowel de civielrechtelijke als bestuursrechtelijke procedure hebben krakers de mogelijkheid een rechtsmiddel in te stellen. De krakers hebben - in ieder geval bij de civielrechtelijke weg – meestal de mogelijkheid de uitspraak van de rechter af te wachten, zodat een snelle ontruiming ver weg lijkt. Bij de bestuursrechtelijke weg is dat vaak anders. Daar heeft bezwaar of beroep geen schorsende werking en zal handhavend optreden van het college van B&W sneller tot het gewenste resultaat leiden.

De initiatiefwet

De initiatiefwet beoogt een wijziging van artikel 551a van het Wetboek van Strafvordering. Zo zal de rechter-commissaris een grotere rol krijgen toebedeeld en zal hij eerder worden betrokken bij een ontruiming. Volgens het voorstel kan de officier van justitie de rechter-commissaris om een machtiging tot ontruiming vragen. Vervolgens dient de rechter-commissaris binnen drie dagen te beslissen over de ontruiming en tevens de krakers in de gelegenheid stellen te worden gehoord.

Indien de rechter-commissaris de machtiging tot ontruiming verleent, kan de officier van justitie tot ontruiming overgaan. De mogelijkheid tot hoger beroep blijft in stand, maar de krakers zullen de uitkomst hiervan ergens anders moeten afwachten. In het geval het beroep van de krakers slaagt, worden de betrokkenen in hun rechten hersteld. Het voorgaande kan inhouden dat de krakers opnieuw toegang tot het pand dient te worden verschaft. Wordt de machtiging afgewezen, dan heeft de officier van justitie de mogelijkheid binnen 14 dagen in hoger beroep te gaan.

De initiatiefwet heeft tot doel sneller een einde te maken aan het onrechtmatig kraken van panden. Doordat het instellen van een procedure door de krakers geen schorsende werking meer zal hebben, is de verwachting dat er minder kort geding procedures zullen volgen. Misbruik maken van het systeem doordat niet kan worden ontruimd voordat de voorzieningenrechter een uitspraak heeft gedaan is niet meer mogelijk.

Heeft u juridische hulp nodig om maatregelen te treffen tegen krakers? Neem dan gerust contact op met Thuis Partners Advocaten.

Deze bijdrage werd geschreven door: mr. R.W.J. Janssen, Sectie Vastgoed en Overheid. (rjanssen@thuispartners.nl)


[1] ECLI:NL:HR:2011:BQ9880.

Algemene voorwaarden Disclaimer Privacyverklaring Cookieverklaring