Fokje-Kuiper-2
 
NL / EN / DE

Vragen rond de calamiteitenmelding in de zorg

Inleiding

Medische missers zijn “hot”. Er is de afgelopen weken veel gezegd en geschreven over calamiteitenmelding in de zorg. Minister Schippers wil dat de onderzoeksrapporten, die zorgaanbieders verplicht zijn op te stellen in geval van een calamiteit, voortaan via internet openbaar worden gemaakt. Van fouten moet je immers leren. Maar hoe is dit eigenlijk in de wet geregeld?

Meldplicht

Op grond van artikel 11 lid 1 Wkkgz zijn zorgaanbieders verplicht calamiteiten onverwijld te melden aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Onder calamiteit wordt verstaan een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van de zorg en die tot de dood van of een ernstig schadelijk gevolg voor een patiënt of cliënt van de instelling heeft geleid. De IGZ kan aan de hand van een melding een onderzoek instellen en zo nodig maatregelen treffen. Hoofdregel is echter dat de zorgaanbieder na de melding eerst zelf onderzoek doet naar de relevante feiten.

Inlichten patiënt of diens nabestaanden

Reeds in 2013 heeft de IGZ zorgaanbieders opgedragen om de patiënt of diens familie altijd te betrekken bij het onderzoek naar een calamiteit. Bij invoering van de Wkkgz is deze verplichting in de wet opgenomen (art. 10 lid 3). Uitgangspunt is dat dit gebeurt in de vorm van een of meer gesprekken. Onduidelijkheid bestaat over de vraag of ook de rapportage, die van een calamiteitenonderzoek wordt opgemaakt, aan de patiënt of diens familie moet worden afgegeven. De wet zelf geeft geen antwoord op deze vraag.

Afgifte rapportage of niet?

Tegenstanders van een dergelijke verplichting wijzen er op dat de zorgverlener, die het voorval meldt en hierover open dient te zijn naar patiënt of nabestaanden, in een juridische procedure geconfronteerd kan worden met de door hemzelf verstrekte gegevens. De bescherming van artikel 9 lid 6 Wkkgz (Veilig Incident Melden) geldt immers niet voor calamiteiten. Dit betekent dat gegevens uit een calamiteitenmelding wel als bewijs mogen worden gebruikt in juridische procedures. Deze kwetsbaarheid van de zorgverlener kan een belemmering vormen voor de bereidheid om een calamiteit te melden.

Standpunt IGZ

Desalniettemin heeft de IGZ in een recent nieuwsbericht laten weten er in het kader van de transparantie op toe te zullen zien dat zorgaanbieders het onderzoeksrapport in alle gevallen ter beschikking zullen stellen aan de patiënt of diens familie.

Wijziging WGBO

Bij de melding van calamiteiten hoeven in beginsel geen namen van de betrokken zorgverleners te worden vermeld. Volstaan kan worden met het vermelden van de functies. Op grond van artikel 10 lid 3 Wkkgz moeten deze namen echter wel in het medisch dossier worden aangetekend. In dat kader is van belang te weten dat er een wetsvoorstel in de maak is tot wijziging van de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO), waarin onder meer geregeld wordt dat in geval van een calamiteit nabestaanden voortaan inzage krijgen in het medisch dossier van de overledene. Zo wordt het een koud kunstje om de identiteit van alle bij de calamiteit betrokken zorgverleners te achterhalen. Het is dan ook aan te bevelen hier rekening mee te houden bij het opstellen van het calamiteitenrapport en daarin zo zakelijk en feitelijk mogelijk verslag te doen van het onderzoek.

Deze bijdrage werd geschreven door mr. Fokje Kuiper (fkuiper@thuispartners.nl).

Algemene voorwaarden Disclaimer Privacyverklaring Cookieverklaring