NL / EN / DE

“Bij een FIOD inval dient de verdachte zich bij voorkeur te beroepen op zijn zwijgrecht. Antwoorden zonder deugdelijke voorbereiding leidt onherroepelijk tot onjuiste of onnauwkeurige antwoorden. Het naderhand herstellen van deze verklaringen is een lastig proces.”

Wat te doen als de FIOD om zeven uur in de ochtend aanbelt

Slaperig doet u de deur open. U ziet een FIOD-invalteam, gewapend en wel. Dat is vaak het eerste zichtbare teken dat een opsporingsonderzoek tegen u of uw onderneming is aangevangen. Het is een grote fout om te veronderstellen dat dit de eerste stap in een opsporingsonderzoek is. Aan een FIOD inval is een (intern) onderzoeks- en opsporingstraject, vaak met een langere doorlooptijd, vooraf gegaan. Een korte inventarisatie.

Wat ging er aan de inval van de FIOD vooraf?

De FIOD start een opsporingsonderzoek indien er een vermoeden van een strafbaar feit is ontstaan. Dat vermoeden kan bijvoorbeeld ontstaan zijn door eigen onderzoek, door tips van overheidsorganen, zoals de Belastingdienst, of door klikken van bijvoorbeeld een jaloerse buurman, een ex-partner of een voormalig werknemer. Dat opsporingsonderzoek kan al een tijdje lopen zonder dat de potentiële verdachte hier wetenschap van heeft. De telefoon of andere communicatiemiddelen kunnen al een tijdje zijn “getapt” voordat de “FIOD aanbelt”. Kortom: wanneer de FIOD aanbelt zijn er al veel onderzoekshandelingen verricht. De opsporingsdiensten weten waar zij naar op zoek zijn.

Doel van de doorzoeking

De doorzoeking dient onder meer tot het in beslag nemen van bewijsmiddelen. Dat zijn in een ondernemersgerelateerde strafzaak meestal documenten. Denk hierbij aan fysieke documenten zoals die zijn gearchiveerd maar ook aan elektronisch opgeslagen documenten. Word-bestanden, e-mails, Excel sheets, pdf’s en ga zo maar door. De opsporingsdienst is erg bedreven in het maken van images (“foto’s”) van harde schijven en andere geheugendragers. Vaak blijkt daarin veel belastende informatie te zijn opgeslagen. Om te voorkomen dat betrokken hun verklaringen op elkaar afstemmen, wordt bij een doorzoeking vaak één of meerdere mensen aangehouden voor verhoor.

Enkele “hard and fast rules”

Dit artikel dient niet om alle mogelijke aspecten die bij een doorzoeking relevant kunnen zijn te bespreken. Hieronder volgen wel enkele tips om (onnodige) schade bij een doorzoeking te voorkomen:

Voorkom zo veel als mogelijk bijvangst

Het komt meer dan regelmatig voor dat de opsporingsdienst een doorzoeking doet in zaak “a”. De in beslag genomen bescheiden blijken dan vaak informatie te bevatten met betrekking tot andere zaken die nog volstrekt niet bij de autoriteiten in beeld waren. Een strakke administratieve organisatie van de onderneming kan dat zoveel als mogelijk voorkomen.

De verdachte dient zich bij voorkeur te beroepen op zijn zwijgrecht

Aan de verdachte worden vragen gesteld die vaak betrekking hebben op voorvallen van enkele jaren geleden. Daarop antwoorden zonder deugdelijke voorbereiding leidt onherroepelijk tot “ongelukken” (lees: onjuiste of onnauwkeurige antwoorden). Het menselijk geheugen is nu eenmaal niet gelijk te stellen aan een harde schijf van een computer. Herinneringen worden samengesteld wanneer ze worden opgeroepen. In dat proces kan veel fout gaan en de ervaring leert dat er dan ook daadwerkelijk veel fout gaat. Het herstellen van onjuiste of onnauwkeurige verklaringen is een lastig proces, omdat rechters verdachten over het algemeen aan hun eerste verklaring houden.

Overleg met de raadsman

De raadsman kan de verdachte adviseren of en wanneer het moment daar is om antwoorden te geven op vragen die worden gesteld. De raadsman is gerechtigd om bij het verhoor aanwezig te zijn en mitsdien voor emotionele steun zorg te dragen. Bovendien waakt hij ervoor dat de verdachte niet onder druk wordt gezet en dat de afgeven mondelinge verklaring nauwkeurig in het proces-verbaal wordt weergegeven.

Tot slot

Financiële dienstverleners zoals belastingadviseurs, administrateurs en accountants, lopen een groter risico om geconfronteerd te worden met een opsporingsonderzoek. Deze beroepsgroep staat niet alleen in het bijzonder in de aandacht van de opsporingsautoriteiten, maar lopen dit risico ook wanneer één van hun cliënten als verdachte is aangemerkt. Om steun te geven in de periode tussen het aanbellen door de FIOD en de aanwezigheid van de raadsman, heeft Thuis Partners speciaal voor deze doelgroep een gratis app ontwikkeld die te verkrijgen is in de app store (te vinden onder: Thuis&Partners). Deze app geeft korte en duidelijke instructies voor het geval dat de FIOD aanbelt. Beter ermee verlegen dan erom verlegen!