Een juridisch document zoals een overeenkomst laten opstellen in enkele seconden? Met AI is het tegenwoordig zo geregeld. AI is snel, efficiënt en formuleert vaak verrassend goed. Toch schuilt daarin ook het grootste gevaar: een tekst kan juridisch overtuigend ogen, terwijl de inhoud niet klopt.
AI is een krachtig hulpmiddel, maar geen jurist. Wie zonder controle vertrouwt op een door AI-gegenereerde overeenkomst, loopt het risico een document te ondertekenen dat juist méér problemen veroorzaakt dan het voorkomt.
Het grootste risico van AI is misschien wel dat fouten niet altijd zichtbaar zijn. Een slecht geschreven overeenkomst roept direct vragen op. Een professioneel ogende overeenkomst wekt juist vertrouwen en precies daar schuilt het gevaar: AI geeft niet aan wanneer het iets niet zeker weet en waarschuwt niet altijd voor (juridische) risico’s. AI produceert een antwoord dat logisch en overtuigend klinkt, maar dat betekent niet altijd dat het een juist antwoord is.
Waar gaat het dan vaak mis?
AI verzint soms informatie (hallucineren)
Een bekend risico van AI is dat het informatie kan genereren die helemaal niet bestaat (hallucineren). In de rechtspraak is dat inmiddels ook zichtbaar geworden: zo overwoog Rechtbank Oost-Brabant (op 12 februari 2026 – ECLI:NL:RBOBR:2026:934) dat een partij – die niet werd bijgestaan door een advocaat – mogelijk juridisch advies had ingewonnen bij ChatGPT, onder meer omdat een aangehaalde uitspraak van de Rechtbank Amsterdam simpelweg niet bestond.
Gebrek aan menselijke (juridische) beoordeling
AI werkt vooral aan de hand van algemene voorbeelden en standaardclausules, waardoor het nuances en context mist. Elke onderneming is echter anders, waardoor een overeenkomst lang niet altijd aansluit bij de risico’s, bedrijfsprocessen of belangen van uw onderneming. Bovendien kijkt AI naar uw letterlijke vraag, zonder door te vragen naar de achterliggende redenen, specifieke belangen of noodzakelijke details.
AI kan afspraken netjes formuleren, maar zal niet vanzelf signaleren dat essentiële onderwerpen ontbreken, zoals bij een samenwerkingsovereenkomst de verdeling van risico’s, verdeling van resultaten, aansprakelijkheid of de manier waarop de samenwerking kan worden beëindigd.
Vertrouwelijke informatie
Wie overeenkomsten of bedrijfsgevoelige gegevens invoert in een AI-tool, deelt mogelijk (bewust of onbewust) meer informatie dan de bedoeling is. Afhankelijk van de gebruikte AI-toepassing kunnen gegevens buiten de eigen organisatie worden verwerkt. Dat vraagt om extra voorzichtigheid, zeker wanneer persoonsgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie worden gebruikt.
Bent u desondanks toch voornemens om bijvoorbeeld vertrouwelijke of bedrijfsgevoelige gegevens in een AI-toepassing in te voeren? Denk er dan over na om de informatie te anonimiseren, zodat deze niet meer herleidbaar is naar een persoon of bedrijf.
Gebruik AI verstandig
Kortom, AI kan een krachtig hulpmiddel zijn bij het opstellen van juridische documenten of teksten, maar dan dient het wel goed te worden gebruikt. Een aantal vuistregels voor goed gebruik zijn:
– Gebruik AI als hulpmiddel, niet als eindredacteur.
– Controleer altijd of de gegenereerde inhoud klopt en aansluit bij de situatie.
– Laat (belangrijke) juridische documenten of teksten altijd toetsen voordat u deze gebruikt.