De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: ‘Afdeling’) heeft op 22 april 2026 geoordeeld dat vakbond FNV belanghebbende is bij een boetebesluit aan een transportonderneming (ECLI:NL:RVS:2026:2294). De uitspraak is relevant omdat de Afdeling duidelijk maakt dat ook derden onder omstandigheden kunnen opkomen tegen een bestuurlijke boete die aan een ander is opgelegd.
Kern van de zaak
De zaak gaat over een boete van € 10.500,- die de minister van infrastructuur en Waterstaat heeft opgelegd aan een transportonderneming. Het gaat om zeven overtredingen van de regels over rij- en rusttijden van vrachtwagenchauffeurs. FNV vond de boete onvoldoende en wilde daartegen bezwaar maken. De minister verklaarde dat bezwaar niet-ontvankelijk, omdat FNV volgens hem geen belanghebbende was. De rechtbank Midden-Nederland liet dat oordeel in stand.
De Afdeling oordeelt nu anders.
Wanneer is iemand belanghebbende?
Voor de vraag of FNV bezwaar mocht maken, is artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht (‘Awb’) van belang. Op grond van artikel 1:2, eerste lid, Awb is belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Volgens vaste rechtspraak moet het gaan om een voldoende objectief, actueel, eigen en persoonlijk belang dat rechtstreeks bij het besluit is betrokken.
Bij rechtspersonen, zoals FNV, is ook art. 1:2, derde lid, Awb van belang. Daarin staat dat ook algemene belangen en collectieve belangen meetellen, voor zover de rechtspersoon die belangen volgens haar doelstellingen en feitelijke werkzaamheden in het bijzonder behartigt.
Volgens de Afdeling geldt dit uitgangspunt ook bij bestuurlijke boetes. De Awb bevat namelijk geen aparte regeling die gaat over de positie van derden bij boetebesluiten.
Ook bij een bestuurlijke boete kan een derde belanghebbende zijn
Een bestuurlijke boete is een bestraffende sanctie. In veel gevallen zal daarom vooral de overtreder rechtstreeks door de boete worden geraakt. Maar de Afdeling benadrukt dat een boete ook een ander effect kan hebben: zij kan ertoe bijdragen dat een overtreding stopt of zich niet herhaalt.
Wanneer een derde juist opkomt voor het belang dat met die wettelijke norm wordt beschermd, kan sprake zijn van een rechtstreeks betrokken belang. Dat moet steeds per geval worden beoordeeld.
Waarom FNV in deze zaak belanghebbende is
De Afdeling oordeelt dat FNV in dit geval belanghebbende is bij het boetebesluit. FNV behartigt op grond van haar statuten de belangen van werkenden en in het bijzonder haar leden. Daaronder vallen ook goede arbeidsomstandigheden en naleving van werk- en rusttijdregelingen.
Daarnaast verricht FNV feitelijke werkzaamheden op dit terrein. Zo heeft zij onderzoek gedaan naar chauffeurs die hun rusttijden doorbrengen in vrachtwagencabines. Daarmee behartigt FNV volgens de Afdeling een voldoende specifiek belang.
Dat belang wordt rechtstreeks geraakt door het boetebesluit. De opgelegde boete kan immers invloed hebben op de vraag of de overtredingen worden beëindigd en of de regels in de toekomst worden nageleefd.